المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٥ - بقيه و دنباله بحث درشباهت اسم به حروف

ترجمه و شرح:

بقيّه و دنباله بحث درشباهت اسم به حروف‌

يكى ديگر از انواع شباهت، شباهت اهمالى است كه صاحب كافيه آنرا در اين كتاب آورده و شارح آن در مقام تمثيل فواتح سور را آورده است.

مقصود از شباهت اهمالى آنستكه اسم همچون برخى از حروف نه عامل بوده و نه معمول چنانچه حروف مقطعه قرآن كه به فواتح سور تعبير شده چنين هستند لذا آنها مبنى بوده چون مانند حروف مهمله نظير واو عاطفه نه عامل بوده و نه معمول مى‌باشند.

قوله: ذكره فى الكافية: ضمير منصوبى در « ذكره » به شبه اهمالى راجع است.

قوله: و مثّل له فى شرحها: ضمير در « له » به شبه اهمالى و در « شرحها » به كافيه عود مى‌كند.

قوله: بفواتح السّور: مانند: يس، الم و كهيعص.

قوله: فانّها مبنيّة: ضمير در « فانّها » به فواتح سور راجع است.

قوله: لشبهها بالحروف المهملة: ضمير در « لشبهها » به فواتح سور عود مى‌كند.

قوله: فى كونها لا عاملة و لا معمولة: ضمير در « كونها » به حروف مهمله راجع است.

متن: «١٨»

تجزيه و تركيب‌

معرب الاسماء: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

ما: موصوله، خبر است براى مبتداء مذكور.